Narsist kelimesi Türkçeye özsever olarak çevrilmiştir. Peki ne anlama geliyor bu özsever? Narsist kabaca tarif etmek gerekirse kendisine aşık olan, kendisine tapan, gözü kendinden başka hiçbir şey görmeyen anlamına gelir. Narsistik kişilik bozukluğu ise psikiyatrik bir durumdur. Tabi bu o kadar basit ve herkesin bir görüşte anlayabileceği bir durum değildir.

Narsistik Kişilik Bozukluğu

Narsistik kişilik bozukluğunda kişide kendini önemli görme ihtiyacı ve grandiyöz bir durum söz konusudur. Grandiyöz, kısaca açıklamak gerekirse İngilizcede büyük anlamına gelen ‘grand’ kelimesinden türeyerek literatüre geçmiş ve kişinin kendini diğer insanlara göre daha büyük ve önemli görmesi ve bu duruma kendisinin inanması anlamına gelir.

Narsistik kişilik bozukluğuna sahip bireyler, bulundukları her ortamda her konuda kendisinin en iyi olduğunu, en başarılı, en kıskanılan, en doğru olduğuna inanırlar. Empati duygusundan yoksundurlar.

Kısaca özelliklerini sıralamak gerekirse;

  • Sosyal işlevlerinde ve hayatlarını sürdürmede kendilerine yetebilir durumdadırlar.
  • Alışılmadık ölçüde kendilerinden bahsederler.
  • Başkaları tarafından sevilmeye ve hayranlık duyulmaya yoğun ihtiyaçları vardır, haddinden fazla takdir alma ihtiyacı mevcuttur.
  • Duygusal olarak sığdırlar.
  • Empati yetenekleri zayıftır.
  • Dış kaynaklar azaldığında ve beslenmediklerinde kendilerini huzursuz ve sıkılmış hissederler.
  • Sık haset ederler, bazı insanları idealleştirirler, beklentilerinin düşük olduğu insanları ise küçük görürler.
  • İnsanları sömürme davranışları sergileyebilirler.
  • Üzüntü, yas, depresif belirtiler az yaşamaktadırlar.
  • Terk edilme anında yüzeyde depresif belirti gösterirler, derinde ise üzüntüden çok öfke ve gücenme yaşadıkları görülür.
  • Başkalarının hayranlıklarını elde etmek amacı ile aktif ve tutarlı bir çalışma alanına sahip olabilirler.

Narsistik Kişilik Bozukluğu Tanı Kriterleri DSM 5

TANI KRİTERLERİ  (DSM-V)

Aşağıdakilerden en az beşi ile belirli, büyüklenme, beğenilme gereksinimi ve eşduyum

yapamama ile giden yaygın bir örüntü;

1-Büyüklenir, başarılarını ve yeteneklerini abartır.

2-Sınırsız başarı, güç, zeka, güzellik ya da yüce bir sevgi düşlemleriyle uğraşır.

3-Özel ve eşi benzeri olmayan biri olduğuna ve ancak özel ve üstün kişilerle anlaşabileceğine inanır.

4-Çok beğenilmek ister.

5-Hak ettiği duygusu içindedir.

6-Kendi çıkarı için başkalarını kullanır.

7-Eşduyum yapamaz, başkalarının duygularını ve gereksinmelerini anlamak istemez.

8-Sıklıkla başkalarını kıskanır ya da başkalarının kendisini kıskandığına inanır.

9-Başkalarına saygısız davranır, kendini beğenmiş tutumlar sergiler.

Narsistik Kişilik Bozukluğunun Tedavisi Nedir?

Peki diyelim ki çocuğunuzda eşinizde ya da bir yakınınızda narsistik kişilik bozukluğu olduğundan şüpheleniyorsunuz bu duruma neler yapabilirsiniz?

  • Narsist olduğunu düşündüğünüz birisiyle ısrarcı tartışmalara girmeyin.
  • Onu kışkırtacak şeyler yapmaktan kaçının.
  • Empati yoksunu olabileceği durumunu göz önünde bulundurarak pozisyon alın.
  • Şansınız var ise bir uzmana yönlendirin.
  • Kişilik özelliklerini göz önünde bulundurarak ne çok yakın ne de çok uzak bir konum almayın.
  • Bir ruh sağlığı uzmanının yerine tanı koymaya kalkmayın. Narsistik kişilik bozukluğu olarak düşündüğünüz birisi belki geçmiş dönemde yaşadığı travmatik bir durumdan dolayı o şekilde davranıyor olabilir.

Ayrıca her büyüklenmeci tavrın, her grandiyöz durumun ya da kendini beğenmenin narsizm ile alakalı olmadığını bilerek bu işe başlamanızda büyük bir yarar vardır. Çünkü bu konunun üzerine özel olarak çalışan psikologlar-psikiyatristler bile narsistik kişilik bozukluğu demeden önce en az iki kere düşünür ve ona uygun testler yaparak düşüncesinden emin olmak isterler. Amerikan Psikiyatri Birliği APA’nın ruh sağlığı çalışanları için yayımlamış olduğu tanı ölçütleri kitabında (şuan için en güncel olanı DSM-V ‘dir) bu kişilik bozukluğunun hangi durumlarda ortaya çıkabileceğine ve Narsistik kişilik bozukluğu olması için hangi şartları sağlaması gerektiğine dair detaylı bir anlatımı vardır. Psikiyatri ve psikoloji uzmanları da bu tanı kitabı doğrultusunda klinik ortamda bu değerlendirmeyi yaparlar. Eğer böyle bir durumdan şüphe duyduğunuz birisi varsa en kısa zamanda bir ruh sağlığı uzmanına görünmesini tavsiye ederim.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here