Anaksimandros da Miletli filozoflar arasındaydı ve Thales’in çağdaşı sayılabilecek bir yaştaydı. İÖ 611 ile 549 tarihleri arasında yaşamış olabileceği belirtilmektedir. Thales’in ilk filozof olarak ünü tartışmalı olduğuna göre Anaksimandros’tan felsefeyi ayrı bir dal olarak diken ilk filozof diye söz açabiliriz.

Anaksimandros görüşlerini, «Doğa Üzerine» başlığını taşıdığı sanılan, ele geçmemiş bir yazısında açıklamıştır. Yaradılışın temel ilkesi ve her türlü varlığın oluş nedeni o’na göre «belirsizlik ve sınırsızlık»tı (apeiron); ve bundan sıcak ve soğuk, yaş ve kuru gibi «belirli» durumlar türemişti. Uzay boşluğunda süzüldüğünü düşündüğü dünyanın önceleri sıvı (ve sıcak) durumdayken daha sonraları kurumaya (ve soğumaya) başlamasıyla canlıların oluştuğunu ve bunların da önce suda yaşadıklarını ve sonra da karaya çıktıklarını söylemiş ve günümüz biliminin yaradılış ve evrim kuramlarının bir parçasını daha o çağda ortaya atmıştır. Başlangıçta dünyayı da içine alan büyük bir ateş çemberinin parçalanınca, bu kez ateş saçarak dünyanın çevresinde dönmeye başladığını anlatan öğretisi de gezegenleri ve yıldızları doğal süreçlerle açıklamaya giriştiğini gösterir.

Sonsuz yasaya göre «belirsiz sınırsızlık»tan hep yeni dünyalar kurulur ve bunlar, “içinde bulundukları zamanın haksızlıklarına göre birbirlerini cezalandırarak ve birbirlerine çektirerek yine çıktıkları yere dönerler” diyen kelimesi kelimesine ondan kalan tek parçanın sonundaki hiç olmazsa bu sözde en derinlikleri sezilmektedir.

Kaynak: H.J. Störig, İlkçağ Felsefesi, Çeviren: Ömer Cemal Güngören, YOL Yayınları, 2000

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here